Przejdź do treści

Beta-glukany w liczbach: co deklarują producenci kawy grzybowej i jakie dawki badano u ludzi.

Czy beta-glukany wzmacniają odporność? Co pokazują badania

Redakcja betaglukany.pl · aktualizacja

Beta-glukany działają immunomodulująco, czyli modulują odpowiedź układu odpornościowego, a nie po prostu ją wzmacniają. Ta różnica ma znaczenie praktyczne: osoby po przeszczepie i przyjmujące leki immunosupresyjne powinny skonsultować ich przyjmowanie z lekarzem. Badania nad grzybami funkcjonalnymi podają dawki całego ekstraktu, nie samych beta-glukanów.

Immunomodulacja to nie to samo co wzmacnianie

Beta-glukany z grzybów są rozpoznawane przez receptory na komórkach odpornościowych, między innymi dektynę-1. Po takim rozpoznaniu komórki zmieniają swoją aktywność. Kierunek tej zmiany zależy od stanu układu odpornościowego: w jednych warunkach odpowiedź może się nasilać, w innych wyciszać. Stąd słowo modulacja.

To dlatego „wzmacnia odporność” jest uproszczeniem, które w niektórych sytuacjach wprowadza w błąd. U osoby, której leczenie polega na celowym wyciszeniu układu odpornościowego, na przykład po przeszczepie albo w chorobie autoimmunologicznej, każda substancja wpływająca na ten układ wymaga rozmowy z lekarzem prowadzącym. Nie jest to zalecenie, żeby beta-glukanów unikać, tylko żeby nie przyjmować ich w takiej sytuacji na własną rękę.

Co mierzyły badania nad grzybami

Reishi badano w dawkach od 500 do 2000 mg ekstraktu dziennie, soplówkę w dawkach 1800 i 3000 mg dziennie. Większość tych badań mierzyła samopoczucie, wydolność i funkcje poznawcze. Parametry odpornościowe mierzyło jedno: badanie reishi u starszych kobiet. Żadne nie podało, ile beta-glukanów przyjmowali uczestnicy.

Grzyb i dawka Kto i jak długo Co mierzono Co wyszło
Reishi, 2000 mg suchego ekstraktu starsze kobiety, 39 osób, 8 tygodni funkcja limfocytów T zmiana reakcji limfocytów badanych w laboratorium, opisana przez autorów jako przeciwzapalna
Reishi, 500 i 1000 mg 78 studentek, 30 dni wydolność, stres, samopoczucie poprawa wydolności i samopoczucia w grupie 1000 mg wobec placebo
Soplówka, 1800 mg 41 zdrowych dorosłych w wieku od 18 do 45 lat, 28 dni funkcje poznawcze, stres, nastrój szybsze wykonanie jednego testu po pojedynczej dawce; autorzy zalecają ostrożność ze względu na małą grupę
Soplówka, 3000 mg suchego proszku 30 osób w wieku od 50 do 80 lat z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi, 16 tygodni funkcje poznawcze wyższe wyniki niż w grupie placebo, spadek po odstawieniu

Czego nie zbadano

Nie ma badań, które mierzyłyby wpływ na odporność po podaniu określonej dawki beta-glukanów z kawy grzybowej. Badania z naszego zestawienia dotyczyły ekstraktów lub proszku z grzybów podawanych jako suplement, a nie kawy grzybowej. Żadne nie liczyło zachorowań na infekcje. Najdłuższe trwało 16 tygodni.

Brak takich badań nie jest dowodem, że efektu nie ma. Oznacza, że nie da się go dziś potwierdzić ani określić, od jakiej dawki miałby się pojawiać. Pomijamy tu badania na komórkach w laboratorium i na zwierzętach, bo ich wyników nie da się wprost przenieść na ludzi pijących kawę grzybową.

Jakie dawki badano i skąd są te dane?

Pełne zestawienie dawek z badań na ludziach, z formą preparatu, grupą badaną, czasem trwania i identyfikatorem każdego badania w bazie PubMed, znajdziesz na stronie ile beta-glukanów dziennie.

Najczęstsze pytania

Czy warto brać beta-glukany zimą?

Nie ma badań, które pokazywałyby, że beta-glukany z grzybów przyjmowane zimą zmniejszają liczbę infekcji. W UE nie ma też dopuszczonego oświadczenia zdrowotnego o odporności dla beta-glukanów z grzybów. Decyzja o suplementacji nie powinna opierać się na takiej obietnicy.

Czy beta-glukany można łączyć z lekami?

To pytanie do lekarza albo farmaceuty, zwłaszcza przy lekach immunosupresyjnych, przeciwzakrzepowych i przeciwcukrzycowych. Beta-glukany wpływają na układ odpornościowy, a grzyby takie jak reishi są w literaturze opisywane w kontekście możliwych interakcji.

Czy beta-glukany działają u wszystkich tak samo?

Nie wiadomo. Badania, na które się powołujemy, obejmowały od 30 do 78 osób z konkretnych grup: studentek, starszych kobiet, zdrowych młodych dorosłych albo osób z zaburzeniami poznawczymi. Wyników nie da się przenieść na całą populację.

Źródła