Przejdź do treści

Beta-glukany w liczbach: co deklarują producenci kawy grzybowej i jakie dawki badano u ludzi.

Beta-glukany: co to jest, w czym są i ile ich potrzeba

Redakcja betaglukany.pl · aktualizacja

Beta-glukany to frakcja aktywna grzybów funkcjonalnych, a ich procent to jedyna liczba na etykiecie, która mówi wprost, ile tej frakcji jest w ekstrakcie. Z 10 marek kawy grzybowej na polskim rynku procent beta-glukanów podaje jedna. Dwie inne podają procent polisacharydów, czyli kategorii szerszej, która może obejmować także skrobię z podłoża hodowlanego. Tabele niżej pokazują, kto co deklaruje i jak te liczby czytać.

Czym są beta-glukany?

Beta-glukany to polisacharydy zbudowane z cząsteczek glukozy połączonych wiązaniami typu beta. Występują w ścianach komórkowych grzybów, drożdży oraz zbóż, przede wszystkim owsa i jęczmienia. O ich właściwościach decyduje budowa. W grzybach łańcuch główny tworzą wiązania β-(1→3), od których odchodzą rozgałęzienia β-(1→6). W owsie i jęczmieniu łańcuch jest prosty, z wiązaniami β-(1→3) i β-(1→4).

W grzybach funkcjonalnych, takich jak reishi, soplówka jeżowata, kordyceps czy chaga, beta-glukany uznaje się za główną frakcję aktywną. Dlatego to na nie, a nie na całą masę grzyba, warto patrzeć przy porównywaniu produktów. Sama obecność beta-glukanów w składzie niczego nie przesądza: liczy się, ile ich jest w porcji i z jakiej części grzyba pochodzą.

Ile beta-glukanów jest w kawach grzybowych?

Dla większości marek nie da się tego ustalić. Procent beta-glukanów podaje tylko Clearly: 31, 35 i 53 procent, zależnie od gatunku. Przy 500 mg ekstraktu każdego gatunku w porcji daje to od 155 do 265 mg beta-glukanów na gatunek.

Dwie marki podają procent polisacharydów, a siedem nie podaje żadnej z tych liczb. Nie szacujemy wartości za producentów: jeśli marka czegoś nie deklaruje, w tabeli stoi „nie podaje”.

Marka Co deklaruje Beta-glukany w porcji
Clearly beta-glukany: 31, 35 lub 53% zależnie od gatunku; 500 mg ekstraktu na gatunek od 155 do 265 mg na gatunek
Kawonament polisacharydy: 50% nie da się policzyć: inna miara, brak masy ekstraktu
OstroVit polisacharydy: 40% w chadze, 30% w soplówce nie da się policzyć: inna miara, brak masy ekstraktu
BeKeto, Coffee 2.0, e-superfood, Magiczny Ogród, Nootri, Provitalis, Solve Labs nie podaje ani beta-glukanów, ani polisacharydów nie da się policzyć

Stan deklaracji na kartach produktów producentów: wrzesień 2026 r. Pełne zestawienie z komentarzem: która kawa grzybowa podaje zawartość beta-glukanów.

Polisacharydy czy beta-glukany: która liczba znaczy więcej?

Wyższa liczba nie oznacza tu więcej. Kawonament deklaruje 50 procent polisacharydów, OstroVit 40 procent w chadze i 30 w soplówce, Clearly od 31 do 53 procent beta-glukanów. To dwie różne miary. Polisacharydy to cała grupa węglowodanów złożonych: należą do niej beta-glukany, ale też alfa-glukany i skrobia, która w produktach z grzybni hodowanej na ziarnie pochodzi z podłoża.

Procent polisacharydów wyznacza więc górną granicę, a nie zawartość beta-glukanów. Za liczbą 50 może stać więcej beta-glukanów niż za 35 procentami innej marki albo znacznie mniej. Z etykiety nie da się tego rozstrzygnąć. Obie miary są legalne i powszechne, tylko nie wolno porównywać ich jak jednej liczby.

Procent polisacharydów Procent beta-glukanów
Co obejmuje wszystkie węglowodany złożone, w tym skrobię i alfa-glukany wyłącznie glukany o wiązaniach typu beta
Skrobia z podłoża może się w nim mieścić nie wlicza się
Kto podaje (z 10 marek) Kawonament, OstroVit Clearly
Czy można porównać z drugą miarą nie nie

Więcej o tej różnicy: polisacharydy czy beta-glukany.

Co znaczy 30 procent na etykiecie?

Procent dotyczy zawartości w ekstrakcie, nie w całej porcji. Żeby wiedzieć, ile frakcji aktywnej wypijasz, potrzebujesz drugiej liczby: masy ekstraktu w porcji. Przykład: 500 mg ekstraktu standaryzowanego na 35 procent beta-glukanów to 175 mg beta-glukanów.

Bez masy ekstraktu sam procent nie mówi nic. Tak jest z soplówką w kawie OstroVit: etykieta podaje 30 procent polisacharydów, ale nie podaje, ile ekstraktu soplówki jest w porcji. Warto też sprawdzić, czego procent dotyczy. Samo „30%” bez słowa obok może oznaczać polisacharydy, beta-glukany albo inny składnik. Jak przeliczać te liczby krok po kroku: standaryzacja ekstraktu.

Skąd biorą się beta-glukany: owocnik czy grzybnia?

Beta-glukany budują ściany komórkowe grzyba, więc są i w owocniku, i w grzybni. Owocnik zwykle zawiera ich więcej niż produkt z grzybni hodowanej na ziarnie, bo przy zbiorze trudno oddzielić grzybnię od podłoża i do ekstraktu trafia też skrobia ze zboża.

Część grzyba deklarują dwie marki z 10. Clearly podaje owocnik przy soplówce, reishi i maitake oraz grzybnię przy kordycepsie. Solve Labs deklaruje owocnik soplówki. Pozostałe marki tej informacji nie podają, więc nie wiadomo, z czego powstał ekstrakt. Szczegóły: owocnik czy grzybnia.

Beta-glukany z owsa a z grzybów: to nie to samo

Różnią się budową i sposobem działania. Beta-glukany owsa i jęczmienia to proste łańcuchy, które w wodzie tworzą lepki roztwór. Grzybowe mają rozgałęzienia i są rozpoznawane przez receptory komórek odpornościowych, między innymi dektynę-1.

Z tego wynika różnica prawna. Dopuszczone w UE oświadczenia zdrowotne dla beta-glukanów, dotyczące cholesterolu i poziomu cukru we krwi po posiłku, mają w warunkach stosowania owies i jęczmień. Nie przenoszą się na beta-glukany z grzybów, także w opisach kawy grzybowej.

Owies i jęczmień Grzyby
Budowa łańcuch prosty, wiązania β-(1→3) i β-(1→4) łańcuch z odgałęzieniami, wiązania β-(1→3) i β-(1→6)
Gdzie występują ściany komórkowe ziarna, zwłaszcza otręby ściany komórkowe owocnika i grzybni
Oświadczenia zdrowotne dopuszczone w UE cholesterol, poziom cukru po posiłku oświadczenia owsiane nie mają zastosowania

Rozwinięcie: beta-glukany z owsa a z grzybów.

Ile beta-glukanów dziennie?

Tego nie ustalono. Badania nad grzybami funkcjonalnymi podają dawki całego ekstraktu albo sproszkowanego grzyba, nie samych beta-glukanów. Reishi badano w dawkach od 500 do 2000 mg dziennie, soplówkę w dawkach 1800 i 3000 mg. Żadne z tych badań nie podało, ile beta-glukanów przyjmowali uczestnicy, więc przeliczanie tych dawek byłoby zgadywaniem.

Grzyb Dawka dziennie Forma Kto był badany Czas Źródło
Reishi 500 i 1000 mg ekstrakt 78 studentek 30 dni PMID 39241163
Reishi 2000 mg suchy ekstrakt starsze kobiety, 39 osób 8 tygodni PMID 38800991
Soplówka 1800 mg forma niepodana w streszczeniu 41 zdrowych dorosłych w wieku od 18 do 45 lat 28 dni PMID 38004235
Soplówka 3000 mg suchy proszek z grzyba, nie ekstrakt 30 osób w wieku od 50 do 80 lat z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi 16 tygodni PMID 18844328

Pełna lista badań z opisem: dawkowanie i bibliografia.

Czy beta-glukany wzmacniają odporność?

Beta-glukany działają immunomodulująco: wpływają na odpowiedź układu odpornościowego, co nie jest tym samym co jej wzmacnianie. Tylko jedno badanie z naszego zestawienia mierzyło parametry odpornościowe. Omawiamy je razem z tym, czego jeszcze nie zbadano, na stronie beta-glukany a odporność.

Która kawa grzybowa podaje zawartość beta-glukanów?

Deklaracje 10 marek, z podziałem na to, kto podaje beta-glukany, kto polisacharydy, a kto nic, zebraliśmy w zestawieniu kaw grzybowych według beta-glukanów. Nie wystawiamy tam ocen, bo brak deklaracji to informacja, a nie zero.

Najczęstsze pytania

Czy beta-glukany podnoszą odporność?

Nie ma na to mocnych dowodów przy dawkach z kawy grzybowej. Beta-glukany wpływają na pracę układu odpornościowego, ale badania nad grzybami mierzyły głównie samopoczucie, wydolność i funkcje poznawcze, a dawki podawały w ekstrakcie. W UE nie ma dopuszczonego oświadczenia o odporności dla beta-glukanów z grzybów.

Czy beta-glukany są bezpieczne?

Grzyby jadalne, a z nimi beta-glukany, są zwykłym składnikiem diety. W 16-tygodniowym badaniu soplówki badania laboratoryjne nie wykazały działań niepożądanych. Ponieważ beta-glukany wpływają na układ odpornościowy, osoby po przeszczepie, przyjmujące leki immunosupresyjne oraz kobiety w ciąży powinny skonsultować suplementację z lekarzem.

Ile beta-glukanów jest w zwykłym grzybie?

To zależy od gatunku, części grzyba i metody pomiaru, dlatego nie podajemy jednej liczby. Beta-glukany są w każdym grzybie, bo budują jego ściany komórkowe. Ekstrakt różni się od grzyba z patelni tym, że zagęszcza surowiec, a standaryzacja, jeśli producent ją podaje, mówi, ile beta-glukanów zostało w ekstrakcie.

Czy suplement bez procentu na etykiecie jest bezwartościowy?

Nie. Brak deklaracji oznacza tylko, że zawartości beta-glukanów nie sprawdzisz na etykiecie. Siedem z 10 marek kawy grzybowej nie podaje ani beta-glukanów, ani polisacharydów. Możesz zapytać producenta o świadectwo analizy z oznaczeniem beta-glukanów metodą enzymatyczną.

Źródła